Bài này giới thiệu bộ nguyên tắc thiết kế trải nghiệm lấy con người làm trung tâm để xây hệ thống agentic, cùng các hướng dẫn áp dụng và một ví dụ thiết kế agent du lịch.
Video của bài: How to Design Good AI Agents.
Giới thiệu
Có nhiều cách nghĩ về việc xây hệ thống AI agentic. Vì sự mơ hồ là một đặc tính chứ không phải lỗi trong thiết kế AI tạo sinh, đôi khi kỹ sư khó biết nên bắt đầu từ đâu. Nhóm tác giả đã tạo ra một bộ nguyên tắc thiết kế UX lấy con người làm trung tâm để giúp nhà phát triển xây hệ thống agentic hướng tới khách hàng, giải quyết nhu cầu kinh doanh. Các nguyên tắc này không phải một kiến trúc bắt buộc mà là điểm xuất phát cho các nhóm đang định hình và xây dựng trải nghiệm agent.
Nhìn chung, agent nên:
- Mở rộng và nhân lên năng lực của con người (động não, giải quyết vấn đề, tự động hoá…)
- Lấp khoảng trống kiến thức (giúp tôi nắm nhanh một lĩnh vực, dịch thuật…)
- Hỗ trợ và thúc đẩy cộng tác theo cách mỗi người chúng ta muốn làm việc với người khác
- Giúp chúng ta trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình (ví dụ: huấn luyện viên cuộc sống/người đôn đốc công việc, giúp học cách điều tiết cảm xúc và chánh niệm, xây dựng khả năng phục hồi…)
Bài này đề cập
- Các nguyên tắc thiết kế agentic là gì
- Những hướng dẫn cần theo khi áp dụng các nguyên tắc này
- Một số ví dụ dùng các nguyên tắc thiết kế
Mục tiêu học tập
Sau bài này, bạn sẽ có thể:
- Giải thích các nguyên tắc thiết kế agentic là gì
- Giải thích các hướng dẫn dùng nguyên tắc thiết kế agentic
- Hiểu cách xây một agent theo các nguyên tắc thiết kế agentic
Các nguyên tắc thiết kế agentic
Agent (không gian)
Đây là môi trường agent hoạt động. Các nguyên tắc này định hướng cách chúng ta thiết kế agent tham gia vào thế giới vật lý và số.
- Kết nối, không thay thế: giúp kết nối con người với người khác, với sự kiện và với kiến thức có thể hành động, để thúc đẩy cộng tác và gắn kết.
- Agent giúp kết nối sự kiện, kiến thức và con người.
- Agent đưa con người lại gần nhau hơn. Chúng không được thiết kế để thay thế hay xem nhẹ con người.
- Dễ tiếp cận nhưng đôi khi vô hình: agent phần lớn hoạt động ở nền và chỉ nhắc khẽ chúng ta khi điều đó liên quan và phù hợp.
- Agent dễ tìm thấy và dễ truy cập với người dùng được phép trên mọi thiết bị hay nền tảng.
- Agent hỗ trợ đầu vào và đầu ra đa phương thức (âm thanh, giọng nói, văn bản…).
- Agent có thể chuyển liền mạch giữa tiền cảnh và hậu cảnh, giữa chủ động và phản ứng, tuỳ vào việc nó cảm nhận nhu cầu của người dùng.
- Agent có thể hoạt động ở dạng vô hình, nhưng luồng xử lý nền và việc cộng tác với các agent khác của nó minh bạch và người dùng kiểm soát được.
Agent (thời gian)
Đây là cách agent hoạt động theo thời gian. Các nguyên tắc này định hướng cách chúng ta thiết kế agent tương tác qua quá khứ, hiện tại và tương lai.
- Quá khứ: nhìn lại lịch sử gồm cả trạng thái lẫn ngữ cảnh.
- Agent đưa ra kết quả liên quan hơn nhờ phân tích dữ liệu lịch sử phong phú hơn, không chỉ sự kiện, con người hay trạng thái.
- Agent tạo kết nối từ các sự kiện trong quá khứ và chủ động nhìn lại bộ nhớ để xử lý tình huống hiện tại.
- Hiện tại: nhắc khẽ nhiều hơn là thông báo.
- Agent thể hiện một cách tiếp cận toàn diện khi tương tác với con người. Khi một sự kiện xảy ra, agent làm nhiều hơn một thông báo tĩnh hay thủ tục tĩnh khác. Agent có thể đơn giản hoá luồng thao tác hoặc tự sinh gợi ý để hướng sự chú ý của người dùng vào đúng lúc.
- Agent cung cấp thông tin dựa trên môi trường ngữ cảnh, những thay đổi xã hội và văn hoá, và được điều chỉnh theo ý định của người dùng.
- Tương tác với agent có thể diễn ra từ từ, phát triển và tăng dần độ phức tạp để trao thêm năng lực cho người dùng về lâu dài.
- Tương lai: thích nghi và phát triển.
- Agent thích nghi với nhiều thiết bị, nền tảng và phương thức khác nhau.
- Agent thích nghi với hành vi người dùng, nhu cầu trợ năng và có thể tuỳ biến tự do.
- Agent được định hình và phát triển qua tương tác liên tục với người dùng.
Agent (lõi)
Đây là các yếu tố chính ở lõi thiết kế của một agent.
- Chấp nhận sự không chắc chắn nhưng xây dựng niềm tin.
- Một mức độ không chắc chắn nhất định của agent là điều được dự liệu. Sự không chắc chắn là một yếu tố then chốt của thiết kế agent.
- Niềm tin và sự minh bạch là các lớp nền tảng của thiết kế agent.
- Con người kiểm soát khi nào agent bật/tắt, và trạng thái của agent luôn hiển thị rõ ràng.
Hướng dẫn áp dụng các nguyên tắc
Khi dùng các nguyên tắc thiết kế ở trên, hãy theo những hướng dẫn sau:
- Minh bạch: cho người dùng biết có AI tham gia, nó hoạt động thế nào (kể cả các hành động trước đó) và cách gửi phản hồi, điều chỉnh hệ thống.
- Kiểm soát: cho phép người dùng tuỳ biến, nêu sở thích, cá nhân hoá và kiểm soát hệ thống cùng các thuộc tính của nó (kể cả khả năng yêu cầu quên).
- Nhất quán: hướng tới trải nghiệm nhất quán, đa phương thức trên mọi thiết bị và endpoint. Dùng các yếu tố UI/UX quen thuộc khi có thể (ví dụ biểu tượng micro cho tương tác giọng nói) và giảm tải nhận thức cho khách hàng nhiều nhất có thể (ví dụ câu trả lời ngắn gọn, hình ảnh hỗ trợ và nội dung "Tìm hiểu thêm").
Thiết kế agent du lịch theo các nguyên tắc và hướng dẫn này
Hãy tưởng tượng bạn đang thiết kế một agent du lịch, đây là cách bạn có thể áp dụng các nguyên tắc và hướng dẫn thiết kế:
- Minh bạch: cho người dùng biết agent du lịch là một agent có AI. Đưa vài chỉ dẫn cơ bản để bắt đầu (ví dụ lời chào "Hello", prompt mẫu). Ghi rõ điều này trên trang sản phẩm. Hiển thị danh sách các prompt người dùng đã hỏi trước đây. Làm rõ cách gửi phản hồi (nút thích/không thích, nút Send Feedback…). Nói rõ nếu agent có giới hạn về cách dùng hoặc chủ đề.
- Kiểm soát: đảm bảo người dùng biết rõ cách điều chỉnh agent sau khi đã tạo, bằng những thứ như system prompt. Cho phép người dùng chọn mức độ dài dòng của agent, phong cách viết và các lưu ý về những gì agent không nên nói tới. Cho phép người dùng xem và xoá mọi file hay dữ liệu liên quan, prompt và các cuộc hội thoại trước đó.
- Nhất quán: đảm bảo các biểu tượng cho Share Prompt, thêm file hoặc ảnh và tag ai đó hay thứ gì đó là chuẩn và dễ nhận ra. Dùng biểu tượng kẹp giấy để chỉ việc tải lên/chia sẻ file với agent, và biểu tượng ảnh để chỉ việc tải lên hình ảnh.
Code mẫu
- Python: Agent Framework
- .NET: Agent Framework
Còn câu hỏi về mẫu thiết kế agentic?
Tham gia Microsoft Foundry Discord để gặp gỡ những người cùng học, dự các buổi office hours và được giải đáp thắc mắc về AI agent.
Tài liệu bổ sung
- Practices for Governing Agentic AI Systems | OpenAI
- The HAX Toolkit Project - Microsoft Research
- Responsible AI Toolbox
Nguồn
- Dịch và biên tập từ microsoft/ai-agents-for-beginners · 03-agentic-design-patterns/README.md, giấy phép MIT.